Konsekwencje nieleczonego ADHD

Katarzyna Szamburska - Lewandowska

Konsekwencje nieleczone ADHD
Konsekwencje nieleczone ADHD

Niezapewnienie odpowiedniego leczenia osobom dorosłym z ADHD może prowadzić do szeregu negatywnych następstw, które zostały potwierdzone w wyniku licznych badań i obserwacji klinicznych. Poniżej przedstawiamy niektóre z tych skutków.

Niezadowalające wyniki edukacyjne: studenci z ADHD, którzy nie otrzymują właściwego leczenia i terapii, częściej doświadczają trudności w nauce i mają niższe osiągnięcia akademickie. Mogą mieć problemy z koncentracją, organizacją pracy i wytrwałością w zadaniach i projektach. Brak odpowiedniego wsparcia może prowadzić do obniżonej motywacji, frustracji i poczucia niepowodzenia w sferze edukacyjnej a także skutkować przedwczesnym porzuceniem studiów bądź trudnościami w ich ukończeniu.

Niski status finansowy i zawodowy: osoby dorosłe z ADHD, które nie są leczone, często borykają się z problemami w karierze zawodowej. Mogą mieć trudności z utrzymaniem stałego zatrudnienia, awansowaniem i osiąganiem sukcesów w swojej dziedzinie. Niskie zarobki i niestabilność zawodowa mogą wpływać na ich ogólną jakość życia i samopoczucie.

Ryzyko pojawienia się nadużywania/uzależnień od substancji psychoaktywnych lub uzależnień behawioralnych: brak leczenia ADHD u osób dorosłych zwiększa ryzyko nadużywania alkoholu, nikotyny, narkotyków i innych substancji psychoaktywnych, a także pojawienia się uzależnień behawioralnych takich jak, hazard, zakupoholizm, seksoholizm, uzależnienia od jedzenia,  uzależnienia od gier, internetu i urządzeń elektronicznych.  Stanowią one sposoby radzenia sobie z konsekwencjami objawów ADHD, nadmiernym lękiem, obniżonym nastrojem lub obecnością zaburzeń współwystępujących pod postacią zaburzeń lękowych lub depresyjnych.  Uzależnienia stanowią czynnik ryzyka pojawienia się dalszych komplikacji zdrowotnych i społecznych.

Wypadki i konflikty z prawem: osoby dorosłe z nieleczonym ADHD są bardziej narażone na wypadki komunikacyjne, wypadki przy pracy i inne niebezpieczne sytuacje. Zaburzenia uwagi i impulsywność mogą wpływać na zdolność do skupienia się na zadaniu, odpowiedniej reakcji na sytuacje i podejmowania racjonalnych decyzji. Ponadto, nieleczone ADHD może zwiększać ryzyko konfliktów z prawem.

Trudności społeczne i w relacjach międzyludzkich: ADHD wpływa na relacje interpersonalne i społeczne osób dorosłych. Niezdolność do spokojnego słuchania, nadmierna gadatliwość, impulsywność i trudności w koncentracji mogą utrudniać komunikację, prowadzić do konfliktów i poczucia niezrozumienia ze strony innych osób. Z kolei takie doświadczenia mogą prowadzić do poczucia izolacji, samotności i trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu satysfakcjonujących relacji. Dysregulacja emocjonalna jest kolejnym objawem w znaczący sposób wpływającym na relacje osoby z ADHD, szczególnie gdy nie jest ona objęta oddziaływaniami terapeutycznymi. Nadmierna reaktywność emocjonalna, drażliwość, wybuchowość i labilność emocjonalna w znaczący sposób utrudniają nawiązywanie, podtrzymywanie i budowanie relacji z innymi ludźmi.

Zdrowie fizyczne i psychiczne: nieleczone osoby z ADHD narażone są na silniejsze epizody depresyjne i zwiększone ryzyko podjęcia próby samobójczej w porównaniu z osobami, które poddane są efektywnemu leczeniu. Dodatkowo kobiety obarczone są dodatkowym ryzykiem pojawienia się epizodu depresyjnego wynikającym z różnic płciowych. Nieleczeni pacjenci z ADHD narażeni są również na pogarszające się objawy lękowe.

Dlatego istotne jest, aby osoby dorosłe z ADHD otrzymywały odpowiednie wsparcie, diagnozę i leczenie, które mogą pomóc im poprawić jakość życia i osiągnąć pełny potencjał.

Autor tekstu:

Psycholog, ukończyła studia doktoranckie w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego WUM, ukończyła 4-letnie szkolenie z zakresu psychoterapii poznawczo-behawioralnej przygotowujące do uzyskania certyfikatu Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej, starszy asystent w Oddziale Klinicznym Psychiatrii Wieku Rozwojowego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego WUM, w latach 2014-2023 doktorant, następnie asystent dydaktyczny, nauczyciel akademicki w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Ukończyła szkolenie z Terapii Schematu przygotowujące do certyfikatu, jest absolwentką 2-letniego Podyplomowego Studium Socjoterapii i Psychoterapii Młodzieży w Krakowskim Centrum Psychodynamicznym. Trener (międzynarodowe standardy VCC). Uczestnik licznych kursów i szkoleń z zakresu diagnozy i pracy terapeutycznej.

Autorka i współautorka publikacji, w tym artykułów naukowych, opracowań zbiorowych, wytycznych oraz wystąpień zjazdowych, dotyczących w szczególności zaburzeń ze spektrum autyzmu, zespołu hiperkinetycznego (ADHD), zaburzeń tikowych i zespołu Tourette’a.

W latach 2018-2022 koordynator i badacz w badaniach klinicznych w obszarze zaburzeń ze spektrum autyzmu.

Tłumacz i współredaktor pierwszego na polskim rynku podręcznika dotyczącego terapii behawioralnej tików.

Jej zainteresowania naukowe i kliniczne dotyczą funkcjonowania poznawczego w zaburzeniach ze spektrum autyzmu, w szczególności deficytów teorii umysłu w różnych zaburzeniach psychicznych wieku rozwojowego.

W ramach Centrum CBT EDU prowadzi szkolenia i warsztaty tematyczne z zakresu diagnozy i pracy z dziećmi i młodzieżą. Odpowiada za obszar merytoryczny i jakość szkoleń w Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli Centrum CBT.

W Poradni dla Dzieci i Młodzieży Centrum CBT Wołodyjowskiego pełni funkcję kierownika zespołu diagnostycznego zajmującego się diagnozą zaburzeń neurorozwojowych (ADHD, zaburzenia ze spektrum autyzmu) u dzieci, młodzieży i dorosłych. Prowadzi diagnozę psychologiczną i neuropsychologiczną dzieci, młodzieży i dorosłych, w szczególności z zaburzeniami neurorozwojowymi, a także psychoterapię poznawczo-behawioralną dzieci, młodzieży i dorosłych.