Diagnoza ADHD u dorosłych

Katarzyna Szamburska - Lewandowska

Diagnoza ADHD u dorosłych 1
Diagnoza ADHD u dorosłych 1

Diagnoza ADHD u dorosłych jest złożonym procesem i oparta jest na strukturze obejmującej pogłębiony wywiad diagnostyczny na temat  obecnego i wcześniejszych funkcjonowania, obecności i poziomu nasilenia objawów (narzędzia kwestionariuszwe), ocenie codziennego funkcjonowania oraz identyfikacji ewentualnych współistniejących zaburzeń psychicznych a także różnicowaniu z innymi, podobnymi objawowo zaburzeniami.

Wiarygodna ocena objawów ADHD w dzieciństwie i obecnie może wymagać konsultacji z rodzicami pacjenta, starszymi krewnymi, partnerem lub innymi bliskimi osobami, które mogą dostarczyć informacji na temat przebiegu zaburzeń w przeszłości.

Podczas diagnozy specjalista zapyta również o historię leczenia psychiatrycznego i somatycznego oraz o występowanie problemów psychicznych i neurologicznych w rodzinie.

W procesie diagnostycznym w kierunku ADHD u osób dorosłych wskazane jest przeprowadzanie diagnozy psychologicznej. Zgodnie z obowiązującymi na świecie standardami diagnostycznymi, diagnoza ADHD powinna obejmować badanie różnych obszarów funkcjonowania. W tym celu podczas spotkania psycholog użyje narzędzi dostosowanych do zgłaszanych lub zaobserwowanych trudności osoby badanej. Ze względu na częste współwystępowanie innych trudności u osób z ADHD, specjalista może w czasie spotkania użyć odpowiednio dostosowanych narzędzi, umożliwiających stwierdzenie prawdopodobieństwa obecności i określenie poziomu nasilenia trudności współwystępujących. Takie postępowanie diagnostyczne zwiększą trafność stawianej diagnozy, jak i pozwala na kompleksowy opis funkcjonowania osoby, z określeniem jej mocnych stron i trudności wynikających z objawów. Umożliwi to nie tylko na postawienie diagnozy, ale i zaproponowanie optymalnego programu oddziaływań terapeutycznych i ewentualnego modelu leczenia farmakologicznego.

Diagnoza ADHD w dorosłości daje osobom cierpiącym na to zaburzenie wyjaśnienie ich dotychczasowych problemów, redukuje poczucie winy i wstydu oraz otwiera drogę do odpowiedniego leczenia i wsparcia.

Ostateczne ustalenie diagnozy ADHD powinno być dokonane przez wykwalifikowanych specjalistów, psychologa, we współpracy z lekarzem specjalistą psychiatrii. Dzięki kompleksowej diagnozie uwzględnione zostaną wszystkie aspekty kliniczne i diagnostyczne. Właściwie przeprowadzona diagnoza ADHD pozwala na wdrożenie odpowiednich strategii terapeutycznych a także na zarządzanie i protezowanie objawów zaburzenia, skutkujących poprawą jakość życia osób dorosłych z ADHD.

Autor tekstu:

Psycholog, ukończyła studia doktoranckie w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego WUM, ukończyła 4-letnie szkolenie z zakresu psychoterapii poznawczo-behawioralnej przygotowujące do uzyskania certyfikatu Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej, starszy asystent w Oddziale Klinicznym Psychiatrii Wieku Rozwojowego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego WUM, w latach 2014-2023 doktorant, następnie asystent dydaktyczny, nauczyciel akademicki w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Ukończyła szkolenie z Terapii Schematu przygotowujące do certyfikatu, jest absolwentką 2-letniego Podyplomowego Studium Socjoterapii i Psychoterapii Młodzieży w Krakowskim Centrum Psychodynamicznym. Trener (międzynarodowe standardy VCC). Uczestnik licznych kursów i szkoleń z zakresu diagnozy i pracy terapeutycznej.

Autorka i współautorka publikacji, w tym artykułów naukowych, opracowań zbiorowych, wytycznych oraz wystąpień zjazdowych, dotyczących w szczególności zaburzeń ze spektrum autyzmu, zespołu hiperkinetycznego (ADHD), zaburzeń tikowych i zespołu Tourette’a.

W latach 2018-2022 koordynator i badacz w badaniach klinicznych w obszarze zaburzeń ze spektrum autyzmu.

Tłumacz i współredaktor pierwszego na polskim rynku podręcznika dotyczącego terapii behawioralnej tików.

Jej zainteresowania naukowe i kliniczne dotyczą funkcjonowania poznawczego w zaburzeniach ze spektrum autyzmu, w szczególności deficytów teorii umysłu w różnych zaburzeniach psychicznych wieku rozwojowego.

W ramach Centrum CBT EDU prowadzi szkolenia i warsztaty tematyczne z zakresu diagnozy i pracy z dziećmi i młodzieżą. Odpowiada za obszar merytoryczny i jakość szkoleń w Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli Centrum CBT.

W Poradni dla Dzieci i Młodzieży Centrum CBT Wołodyjowskiego pełni funkcję kierownika zespołu diagnostycznego zajmującego się diagnozą zaburzeń neurorozwojowych (ADHD, zaburzenia ze spektrum autyzmu) u dzieci, młodzieży i dorosłych. Prowadzi diagnozę psychologiczną i neuropsychologiczną dzieci, młodzieży i dorosłych, w szczególności z zaburzeniami neurorozwojowymi, a także psychoterapię poznawczo-behawioralną dzieci, młodzieży i dorosłych.