Czynniki ryzyka utrzymywania się ADHD w wieku dorosłym

Katarzyna Szamburska - Lewandowska

Czynniki ryzyka utrzymywania się ADHD w wieku dorosłym
Czynniki ryzyka utrzymywania się ADHD w wieku dorosłym

Czynniki podtrzymujące wpływające na obecność objawów ADHD w wieku dorosłym są istotne do zrozumienia tego, jakie czynniki wpływają na długotrwałość tego zaburzenia. Badania przeprowadzone na przestrzeni lat pozwoliły na identyfikację kilku czynników, które mogą zwiększać ryzyko utrzymywania się ADHD u osób dorosłych. Poniżej przedstawiamy niektóre z tych czynników.

  • Podtyp mieszany ADHD w dzieciństwie: Badania sugerują, że osoby, u których w dzieciństwie występował podtyp mieszany ADHD, czyli objawy nadpobudliwości psychoruchowej oraz trudności z koncentracją i uwagą, mają większe ryzyko utrzymywania się tego zaburzenia w wieku dorosłym. Podtyp ten charakteryzuje się zazwyczaj nasileniem objawów i może być trudniejszy do kontrolowania.
  • Rodzinne występowanie ADHD: Istnieje silny związek między ADHD a czynnikami genetycznymi. Jeśli w rodzinie występują osoby cierpiące na ADHD, istnieje większe ryzyko, że również osoba dorosła będzie miała to zaburzenie.
  • Duże nasilenie objawów: Osoby, u których występuje duże nasilenie objawów ADHD w dzieciństwie, mogą mieć większe ryzyko utrzymywania się tych objawów w dorosłości. Ci, którzy doświadczają znacznego upośledzenia funkcjonowania i mają trudności w wielu dziedzinach życia, mogą być bardziej narażeni na utrzymywanie się ADHD w wieku dorosłym.
  • Współwystępowanie depresji i innych zaburzeń psychicznych: Wiele osób dorosłych z ADHD ma również współistniejące zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, lęk, zaburzenia nastroju czy zaburzenia kontrolujące impulsy. Współwystępowanie tych zaburzeń może zwiększać ryzyko utrzymywania się ADHD w dorosłości i komplikować proces diagnozowania i leczenia.
  • Niekorzystna sytuacja społeczna: Niekorzystne warunki życia, takie jak niski status społeczno-ekonomiczny, trudności rodzinne, niedostateczne wsparcie społeczne czy problemy w szkole czy pracy, mogą zwiększać ryzyko utrzymywania się ADHD u osób dorosłych.
  • Badania sugerują, że ADHD, depresja czy zaburzenia nastroju, mogą wpływać na ryzyko utrzymywania się ADHD u ich dzieci w wieku dorosłym.

Warto zauważyć, że obecność czynników ryzyka nie oznacza jednoznacznie,, że dana osoba, która spełnia te kryteria, na pewno będzie miała nasilone objawy ADHD w dorosłości. Są to jednak czynniki, które wskazują na większe prawdopodobieństwo utrzymywania się tego zaburzenia. Ostateczna diagnoza ADHD u dorosłych powinna być ustalona przez wykwalifikowanego specjalistę na podstawie kompleksowej oceny objawów i historii pacjenta.

Rozpoznanie i zrozumienie czynników ryzyka utrzymywania się ADHD u dorosłych jest istotne dla skutecznego zarządzania tym zaburzeniem. Dzięki większej świadomości i dostępowi do odpowiednich metod diagnozowania i leczenia, można zapewnić osobom dorosłym z ADHD wsparcie, które pozwoli im funkcjonować na co dzień i poprawić jakość życia.

Autor tekstu:

Psycholog, ukończyła studia doktoranckie w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego WUM, ukończyła 4-letnie szkolenie z zakresu psychoterapii poznawczo-behawioralnej przygotowujące do uzyskania certyfikatu Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej, starszy asystent w Oddziale Klinicznym Psychiatrii Wieku Rozwojowego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego WUM, w latach 2014-2023 doktorant, następnie asystent dydaktyczny, nauczyciel akademicki w Klinice Psychiatrii Wieku Rozwojowego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Ukończyła szkolenie z Terapii Schematu przygotowujące do certyfikatu, jest absolwentką 2-letniego Podyplomowego Studium Socjoterapii i Psychoterapii Młodzieży w Krakowskim Centrum Psychodynamicznym. Trener (międzynarodowe standardy VCC). Uczestnik licznych kursów i szkoleń z zakresu diagnozy i pracy terapeutycznej.

Autorka i współautorka publikacji, w tym artykułów naukowych, opracowań zbiorowych, wytycznych oraz wystąpień zjazdowych, dotyczących w szczególności zaburzeń ze spektrum autyzmu, zespołu hiperkinetycznego (ADHD), zaburzeń tikowych i zespołu Tourette’a.

W latach 2018-2022 koordynator i badacz w badaniach klinicznych w obszarze zaburzeń ze spektrum autyzmu.

Tłumacz i współredaktor pierwszego na polskim rynku podręcznika dotyczącego terapii behawioralnej tików.

Jej zainteresowania naukowe i kliniczne dotyczą funkcjonowania poznawczego w zaburzeniach ze spektrum autyzmu, w szczególności deficytów teorii umysłu w różnych zaburzeniach psychicznych wieku rozwojowego.

W ramach Centrum CBT EDU prowadzi szkolenia i warsztaty tematyczne z zakresu diagnozy i pracy z dziećmi i młodzieżą. Odpowiada za obszar merytoryczny i jakość szkoleń w Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli Centrum CBT.

W Poradni dla Dzieci i Młodzieży Centrum CBT Wołodyjowskiego pełni funkcję kierownika zespołu diagnostycznego zajmującego się diagnozą zaburzeń neurorozwojowych (ADHD, zaburzenia ze spektrum autyzmu) u dzieci, młodzieży i dorosłych. Prowadzi diagnozę psychologiczną i neuropsychologiczną dzieci, młodzieży i dorosłych, w szczególności z zaburzeniami neurorozwojowymi, a także psychoterapię poznawczo-behawioralną dzieci, młodzieży i dorosłych.